staar (cataract)

Diagnose van staar (cataract)

In het oog bevindt zich een ooglens. De ooglens is helder en zorgt ervoor dat u scherp kunt zien (zie figuur 1). De ooglens kan ook troebel worden. Dit is een normaal proces dat samenhangt met ouder worden. Een troebele ooglens kan ook aangeboren zijn (staar) of het gevolg zijn van een ongeval of een ontsteking van het oog. U merkt dat uw zicht waziger wordt; dit komt doordat het licht de binnenkant van het oog niet meer zo goed kan bereiken als voorheen (zie figuur 2). Deze aandoening wordt staar (cataract) genoemd en kan alleen met een operatie worden verholpen.

Preoperatieve screening

Zodra u voor een operatie ingepland moet worden, worden er enkele vooronderzoeken voor u gepland. Deze onderzoeken worden vaak uitgevoerd op de polikliniek Oogzorg. De verpleegkundige geeft u volledige uitleg over wat u kunt verwachten op de dag van de operatie. Uw gezondheid en medicijngebruik worden geregistreerd. Het wordt aanbevolen om een lijst van alle medicijnen die u momenteel gebruikt bij u te hebben wanneer u op consult komt.

Lensmeting (oculometrie)

Tijdens de staaroperatie wordt de troebele ooglens vervangen door een kunstlens. De sterkte van de kunstlens is voor iedereen verschillend. Om de juiste sterkte voor u te bepalen, wordt een lensmeting uitgevoerd. Bij de lensmeting worden beide ogen gemeten. De lensmeting is pijnloos en duurt ongeveer 15 minuten. De sterkte van de kunstlens bepaalt ook de mogelijke sterkte van het correctieglas dat na de operatie nodig is. Als u harde contactlenzen draagt, moet u deze minstens vier weken vóór de lensmeting uitdoen. Als u zachte contactlenzen draagt, moet u dit twee weken vóór de meting doen. Contactlenzen kunnen het hoornvlies vervormen en daardoor fouten in de lensmeting veroorzaken. Er zijn verschillende soorten kunstlenzen beschikbaar. U ontvangt van de oogarts informatie over de voor- en nadelen van elke kunstlens:

Standaard kunstlens: om staar te corrigeren.
Torische kunstlens: om staar en een cilinderafwijking te corrigeren.
Multifocale leeslens: om staar, een bril en een leesbril te corrigeren.

Voorbereiding op de operatie

De oogarts schrijft vóór de eerste operatie medicatie (oogdruppels) voor. Deze moeten de avond ervoor en de ochtend van de operatie worden gebruikt. Op de dag van de operatie mag u geen oogmake-up, nagellak of sieraden dragen. Als u een gehoorapparaat draagt, moet u dit aan de kant van het te opereren oog uitdoen.

De operatie

Tijdens uw staaroperatie maakt de oogarts twee of drie incisies van enkele millimeters in het hoornvlies. Via deze twee of drie incisies verwijdert de oogarts de troebele ooglens en plaatst de nieuwe kunstlens in het oog. De wond die tijdens de operatie ontstaat, is zo klein dat deze meestal niet gehecht hoeft te worden. Na de operatie wordt uw oog ter bescherming afgedekt met een kapje.

Na de operatie

Een staaroperatie onder plaatselijke verdoving vindt plaats in dagbehandeling. Dit betekent dat u dezelfde dag naar huis kunt. Het wordt afgeraden om na de operatie zelf te rijden. U krijgt na de operatie een kapje op het geopereerde oog, waardoor u een tijdje geen diepte en afstanden kunt inschatten. Het is raadzaam om iemand mee te nemen die u helpt om na de operatie veilig thuis te komen. De oogarts onderzoekt u de dag na uw operatie. Daarna volgt nog een controle vier weken na de operatie.

Richtlijnen na de operatie

Autorijden

U kunt direct na de operatie niet zelf rijden. Vraag uw oogarts wanneer u weer mag autorijden.

Bescherm uw oog

Wrijf de eerste twee weken na de operatie niet in het geopereerde oog. Gedurende de eerste twee weken na de operatie adviseren wij u:

Overdag een beschermbril of uw eigen (zonne)bril te dragen; dus ook tijdens het sporten.
's Nachts het kapje te dragen om uw oog te beschermen. U hoeft geen nieuw gaasje tussen het kapje en het oog te leggen.

Werk

U mag na de operatie weer aan het werk, tenzij u pijn heeft of een verminderd zicht ervaart. Raadpleeg in dat geval uw oogarts.

Lichamelijke inspanning

U mag bukken/tillen (tot twintig kilo), maar het wordt aangeraden om in de eerste week intensieve lichamelijke inspanning te vermijden. U mag zoveel lezen, televisiekijken en de computer gebruiken als u wilt. In principe kunt u eenvoudige activiteiten doen, zoals golfen en fietsen. We raden u aan om één week te wachten met fitness en daarna nog drie weken voorzichtig te zijn.

Douchen/wassen

U mag douchen en uw haar wassen.

Make-up

Draag de eerste week na uw operatie geen oogmake-up.

Op vakantie

U mag op vakantie gaan, maar houd rekening met de controleafspraak vier weken na de operatie.

Zwemmen/saunabezoek

U mag de eerste vier weken na de operatie niet zwemmen of naar de sauna gaan vanwege bacteriën die het oog kunnen infecteren.

Mogelijke bijwerkingen

Wazig of verminderd zicht

De dag na de operatie kan het zicht wazig of verminderd zijn. Dit kan worden veroorzaakt door een tijdelijke zwelling van het hoornvlies. Dit verdwijnt meestal in de eerste week na de operatie. Het kan ook worden veroorzaakt door een verandering in de sterkte van uw bril. Als het zicht verslechtert, neem dan contact op met de polikliniek Oogzorg.

Pijn, roodheid en sterk verminderd zicht

Na de operatie kan er een ontsteking in het oog ontstaan als gevolg van een bacteriële infectie. Dit is een ernstige maar zeer zeldzame complicatie die optreedt bij 0,1% van de staaroperaties. Dit gaat vaak gepaard met hevige pijn, roodheid en sterk verminderd zicht. Als u een van deze symptomen ervaart, neem dan onmiddellijk contact op met de polikliniek Oogzorg.

Roodheid en irritatie

Na de operatie kan het oog rood zijn. Vaak wordt ook een lichte irritatie of een korrelig gevoel waargenomen. Dit wordt veroorzaakt door de wond en is normaal. Als de roodheid of irritatie toeneemt, neem dan contact op met de polikliniek Oogzorg.

Pijnlijk oog en hoofdpijn

U kunt de dag en nacht na de operatie hoofdpijn of wat ongemak in het geopereerde oog ervaren. U kunt een milde pijnstiller nemen om dit ongemak te verlichten. Als het oog pijnlijk wordt of de hoofdpijn toeneemt, neem dan contact op met de polikliniek Oogzorg.

Wazig zicht door nastaar

10% tot 30% van de patiënten ervaart een afname van het zicht enkele maanden tot jaren na de staaroperatie. Dit wordt 'nastaar' genoemd en wordt veroorzaakt door vertroebeling van uw lenszakje. De behandeling bestaat uit een pijnloze poliklinische laserbehandeling. Als u een vermindering van uw zicht opmerkt, neem dan contact op met de polikliniek Oogzorg.

Aanvullende informatie

Schittering in het oog

Andere mensen kunnen een schittering in uw oog zien. Dit komt doordat uw nieuwe lens licht weerkaatst zoals een spiegel.

Een nieuwe bril aanmeten

Uw oog kan na de operatie niet meer accommoderen. Dit betekent dat u beelden van dichtbij minder gemakkelijk scherp kunt stellen. U merkt dit bijvoorbeeld tijdens het lezen of het kijken naar een scherm. Een bifocale bril of multifocale bril helpt u om scherper te zien/beter scherp te stellen en kan dit probleem oplossen. Wacht minstens zes weken voordat u een nieuwe bril laat aanmeten. Draag in de tussentijd gewoon uw oude bril; de oude lenssterkte kan uw geopereerde oog geen kwaad doen. Als u het vervelend vindt om uw oude bril te dragen, kunt u bij uw plaatselijke opticien de mogelijkheid van een tijdelijke bril bespreken.